Chuyện gì sẽ xảy ra khi bạn từ chối phục vụ quân đội ở Trung Quốc?

Với khoảng 2 triệu quân nhân ở Trung Quốc, bạn có thể nghĩ rằng câu chuyện của một người không chịu nổi sự khắc nghiệt của quân đội sẽ không bị quốc gia chú ý đến.

Nhưng đó không phải là trường hợp của Zhang Moukang vào cuối tuần trước, một sinh viên đến từ trường đại học phía nam của tỉnh Hải Nam, Trung Quốc.

Câu chuyện trên website của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) phiên bản tiếng Anh, kể chi tiết về các hình phạt cho Zhang khi anh nói rằng anh không muốn phục vụ quân đội.

Từ chối phục vụ quân đội sẽ ra sao?

Anh ấy phải đối mặt với 8 lệnh trừng phạt, bao gồm:

  1. Cấm du lịch nước ngoài trong 2 năm
  2. Cấm du lịch trong nước bằng máy bay, tàu lửa hoặc xe buýt đường dài
  3. Cấm mua bất động sản
  4. Cấm vay tiền ngân hàng hoặc mua bảo hiểm
  5. Cấm hoạt động kinh doanh
  6. Cấm ghi danh hoặc theo học tại các trường trung cấp, cao đẳng và đại học
  7. Cấm làm việc cho các cơ quan nhà nước suốt đời, kể cả làm công nhân thời vụ.
  8. Phạt 4.000 USD cộng với chi phí bồi hoàn cho quân đội là 3.750 USD, là các chi phí khi anh ấy còn là quân nhân, bao gồm cả những chi phí cho các kỳ kiểm tra chính trị, khám sức khoẻ, du lịch và chi phí sinh hoạt, như giường và quần áo.

Zhang còn phải đối mặt với việc bị bêu xấu: hành động từ chối quân đội và các hình phạt dành cho anh sẽ được “đưa tin công khai trên các mạng xã hội, trên truyền hình và báo giấy”.

Và tất nhiên, một bài viết được đăng trên PLA bản tiếng anh cũng nhằm mục đích trên.

Trừng phạt để làm gương

Trường hợp của Zhang có thể hiếm, nhưng không phải duy nhất.

CNN đã tìm thấy trên các báo Trung Quốc hàng tá những trường hợp các cựu quân nhân bị nêu tên và bêu rếu trong quá khứ, và bị trừng phạt bởi luật pháp Trung Quốc.

Bắc Kinh có thể đang sử dụng trường hợp này để “làm gương cho anh ta và công khai nó để cảnh báo đến toàn xã hội” – chia sẻ của Adam Ni – Đồng biên tập của China Neican và China Reseacher tại khoa nghiên cứu an ninh và tội phạm học, đại học Macquarie, Úc.

Ni nói thêm rằng “đây là ví dụ cho một vài sự căng thẳng mà PLA phải đối mặt. Một mặt nó cũng cho thấy một hình ảnh tốt, mặc khác nó cũng muốn răn đe những gì mà nó cho là hành vi xấu và không hợp tác”.

Các chuyên gia cho biết, nghĩa vụ quân sự ở Trung Quốc là bắt buộc, nhưng yêu cầu đó hiếm khi được thực hiện trong những năm gần đây, bởi có nhiều người tình nguyện nhập ngũ để có chân trong lực lượng quân đội được hiện đại hoá nhanh chóng.

Quân đội hiện đại cần ít người hơn, nhưng chất lượng. Vì thế, lực lượng quân đội đang tinh giảm, chú trọng những người được giáo dục tốt, có tố chất kỹ thuật, hơn là những người đi lính bắt buộc, thường đến từ các khu vực nghèo và ít học vấn.

Và điều đó cũng đi kèm với các vấn đề riêng của nó.

Ảnh: Cuộc sống khắc nghiệt trong quân đội
Ảnh: Cuộc sống khắc nghiệt trong quân đội

Trong báo cáo về sức mạnh quân sự của Trung Quốc năm 2019, cơ quan tình báo quốc phòng Mỹ (DIA) lưu ý một xu hướng đầy thách thức mà PLA phải đối mặt.

“Nghĩa vụ quân sự có thể sẽ vẫn là một lựa chọn nghề nghiệp kém hấp dẫn hơn nếu nền kinh tế Trung Quốc vẫn ổn định”, báo cáo viết. “Mặc dù giới trẻ Trung Quốc vẫn quan tâm đến lĩnh vực nghề nghiệp này, nhưng sự quan tâm là không phổ biến”.

Báo cáo của DIA lưu ý rằng Bắc Kinh muốn “đào tạo quân sự kiểu mới để giữ chân nhân tài, và phát triển quân nhân có thể đáp ứng nhu cầu của chiến tranh hiện đại”.

Trong một báo cáo từ Tân Hoa Xã vào tháng 7 cho biết: PLA thích tuyển dụng các sinh viên đại học và sinh viên đã tốt nghiệp hơn.

Nhưng Ni nói rằng sự khắc nghiệt của cuộc sống quân đội sẽ làm nản lòng những sinh viên có học thức.

“Tôi nghĩ đó là một môi trường khá khắc nghiệt, phải xa gia đình và bạn bè, làm một loạt những công việc mà ít nhất cũng yêu cầu về thể chất, nếu nó không nguy hiểm”.

Với nhiều người trẻ Trung Quốc, PLA không phải là môi trường tốt để làm việc.

Và có vẻ như Zhang đã nhận ra điều đó.

Cuộc sống quân đội không phải là điều mà Zhang muốn. Sau khi gia nhập quân đội vào tháng 9, anh ấy đã có ý định rời khỏi chỉ trong một tháng, và vào tháng 11, Zhang đã được cho ra khỏi PLA.

“Zhang Moukang đã không thể thích nghi được với cuộc sống trong quân đội vì sợ những khó khăn và mệt mỏi” – báo cáo cho biết. “Bất chấp sự khích lệ kiên nhẫn của quân đội, anh ta vẫn kiên quyết từ bỏ”.

Chia sẻ: